Sanat Tarihi Derneği 2025 Ödülleri

Sanat Tarihi Derneği 2025 Ödülleri Kategoriler, Jüri Üyeleri ve Kriterleri Açıklandı

Sanat Tarihi Derneği 2025 Ödülleri

1. Ömür Boyu Onur Ödülü (Sanat Tarihiçisi)

2. Ömür Boyu Onur Ödülü (Sanatçı)

3. Ömür Boyu Onur Ödülü (Mimar)

4. Yılın Sanatçısı

5. Yılın Küratörü

6. Yılın Sanat Yazarı

7. Yılın Genç Sanatçısı

8. Yılın Restorasyon Projesi

9. Yılın Müzesi

10. Kültür-Sanat Medya-Yayıncılık Ödülü

11. Jüri Özel Ödülü

Jüri Üyeleri

• Prof. Dr. Fethiye ERBAY

• Prof. Dr. Hasan Fırat DİKER

• Prof. Dr. Ferhat ÖZGÜRDoç. 

• Doç. Dr. Fırat ARAPOĞLU

• Dr. Derya YÜCEL

• Dr. Nazlı PEKTAŞ

• Y. Mimar Seda ÖZEN BİLGİLİ

• Esra CİVELEK

• Şerif YAŞAR

TAKVİM

• 15 - 31 Aralık 2025 ödül alacak adayların belirlenmesi.

• 1 - 10 Ocak 2026 Jüri tarafından oylama yapılarak ödüllerin netleştirilmesi

• 15 ya da 16 Ocak 2026’da belirlenecek mekanda ödüllerin açıklanması ve takdimi.

* Sanat Tarihi ve Sanat Tarihçilerinin uzmanlık alanları ile bu alanlarla birinci dereceden

dirsek temasında olduğu farklı disiplinde 10 ödül verilecek.

* Jüri üyeleri bu 10 ödül kategorisinde sadece kendi uzmanlık alanlarındaki ödül

kategorilerinde oy verebilecekler.

* Ödül alacak kişi ve kurumlar 2 farklı süreçle belirlenecek

1. Sanat Tarihi Derneği Yönetim Kurulu ödül için belirlenen kriterlere uygun adaylarbelirleyecek.

2. Her jüri üyesi uzmanlık alanlarındaki ödül kategorilerinde adaylar gösterebilecekler.

→ Sonuç: Her iki havuzdan gelen adaylar tek bir havuzda toplanıp jüri tarafından

PUANLAMA usulüyle ile ödül alacaklar belirlenecek.

ÖDÜL KATEGORİLERİNİN İÇERİK, KRİTER ve PUANLAMALARI

1-Sanat Tarihçisi Ömür Boyu Onur Ödülü Kriterleri ve Puanlama

1. Bilimsel Birikim ve Akademik Katkı

• Sanat tarihine yön veren yayınlar, makaleler, kitaplar, kataloglar

• Özgün teorik yaklaşımlar, kavramsal çerçeveler, yeni terminoloji önerileri

• Yayınların akademi ve sanat alanında referans hâline gelmesi

➡ Ölçüt: Atıf sayıları, yayınevi niteliği, katalog sayısı, indeksli dergiler

2. Saha Araştırmaları ve Keşifler

• Arşiv çalışmaları, kazılar, restorasyon süreçlerine bilimsel katkı

• Yeni sanatçıların, dönemlerin ya da eserlerin keşfi

• Belgelenmemiş sanat mirasını bilim dünyasına kazandırma

3. Sanat Tarihi Literatürüne Kalıcı Katkı

• Yayınlanmış kitaplar ve temel kaynak hâline gelmiş eserler

• Üniversitelerde ders kitabı olarak kullanılan yayınlar

• Ansiklopedi, katalog raisonné, monografi hazırlama

4. Kurum ve Eğitim Faaliyetleri

• Üniversitelerde öğretim üyeliği, bölüm kurma, program geliştirme

• Akademisyen ve küratör yetiştirme

• Seminerler, konferanslar, müze programları

➡ Ölçüt: Yetiştirdiği öğrenci ve akademisyen nesilleri, danışmanlık dosyaları

5. Kültürel Mirasın Korunmasına Katkı

• Restorasyon danışmanlığı

• Müzelerin koleksiyon politikalarına yön verme

• Envanter oluşturma, dijital arşivleme, belgeleme

6. Ulusal ve Uluslararası Tanınırlık

• Yurt dışı konferanslar, araştırma bursları, misafir akademisyenlikler

• Uluslararası dergilerde yayınlar

• Yabancı dile çevrilen kitaplar

7. Küratörlük ve Müzecilik Alanına Katkı

•  Akademik temelli sergi küratörlüğü

• Müzelerde bilimsel danışmanlık

• Sergi katalogları, koleksiyon geliştirme stratejileri

8. Etik, Bilimsel Dürüstlük ve Toplumsal Sorumluluk

• Bilimsel etik kurallara bağlılık

• Kaynak gösterme hassasiyeti

• Kamuoyuna kültürel bilinci artıran çalışmalar

• Ayrımcılıksız, kapsayıcı, saygılı dil ve duruş

9. Toplumsal Etki ve Sanat Kültürü Geliştirme

• Sanat tarihini geniş kitlelere anlatma

• Yazılar, belgeseller, konferanslar, TV programları

• Genç araştırmacılara ilham veren çalışmalar

10. Miras Bırakma ( Legacy )

• Sonraki nesillere bırakılmış kalıcı eserler

• Arşiv, yayın, araştırma merkezi veya koleksiyon oluşturma

• Ülkenin veya bölgenin sanat tarihini uluslararası görünür kılma

-------------------------------------------------------------------

Kriter: Akademik ve bilimsel katkı  Puan: 0-25

Kriter: Yayın ve literatüre katkı Puan: 0-20

Kriter: Saha araştırması / keşif  Puan: 0-15

Kriter: Kurumsal ve eğitim katkısı  Puan: 0-15

Kriter: Uluslararası görünürlük  Puan: 0-10

Kriter: Toplumsal etki  Puan: 0-10

Kriter: Etik ve bilimsel duruş  Puan: 0-10

Toplam: 100

2-Sanatçı Ömür Boyu Onur Ödülü Kriterleri ve Puanlama

1. Sanatsal Üretim ve Yenilik

• Özgün bir sanat dili ve estetik yaklaşım geliştirmiş olması

• Disiplinlerarası veya deneysel yaklaşımlara açık olması

• Yeni malzemeler, teknikler veya anlatım biçimleri kullanması

• Sanatsal üretimde risk alma ve yenilik yaratma kapasitesi

➡ Ölçüt: Portfolyo, sergiler, eser analizleri

2. Yıl İçindeki Sanatsal Başarılar

• Ulusal ve uluslararası sergilere katılım

• Yeni kişisel sergiler veya büyük ölçekli projeler gerçekleştirmiş olması

• Müzeler, bienaller, sanat fuarları veya kamusal alan projelerinde görünürlük

➡ Ölçüt: CV, kataloglar, sergi dokümanları, basın yansımaları

3. Sanat Dünyasına ve Topluma Katkı

• Toplumsal, kültürel, politik veya ekolojik meselelerle eleştirel ilişki kurması

• Yerel topluluklarla çalışan, sosyal sorumluluk içeren projeler

• Sanatın gelişimine katkı: atölyeler, söyleşiler, eğitim programları, kitap/proje üretimi

➡ Ölçüt: Proje raporları, belgesel kayıtlar, referanslar

4. Uluslararası Etki ve Görünürlük

• Eserlerinin uluslararası kurumlar tarafından koleksiyona alınmış olması

• Yabancı basında yer alması (ArtReview, ArtForum, Frieze vb.)

• Uluslararası eleştirmenlerin, akademisyenlerin veya küratörlerin değerlendirmeleri

➡ Ölçüt: Basın arşivi, katalog yazıları, kritikler

5. Sanatsal Tutarlılık ve Kariyer Çizgisi

• En az belirli bir yıl aktif üretimde bulunmak (ör. minimum 5 yıl)

• Sanat pratiğinde kavramsal tutarlılık, gelişim ve istikrar

➡ Ölçüt: Sanatçı dosyası, sergi geçmişi

6. Etik ve Profesyonel Standartlar

• Telif, özgünlük ve sanat etiğine bağlılık

• Ayrımcı, nefret içerikli, manipülatif ya da etik dışı üretim/yaklaşımlar içermemesi

• Bağımsız jüri onayı

➡ Ölçüt: Beyanlar ve jüri oylaması

7. Teknik Yeterlilik ve Üretim Kalitesi

• Malzeme, teknik ve uygulama düzeyinde profesyonel standart

• Uzun ömürlü, arşivlenebilir üretim

➡ Ölçüt: Eser incelemeleri, sanat uzmanı raporları

-------------------------------------------------------------------

Kriter: Sanatsal yenilik ve özgünlük  Puan: 0-30

Kriter: Uluslararası görünürlük Puan: 0-20

Kriter: Toplumsal etki ve kavramsal derinlik  Puan: 0-20

Kriter: Teknik yeterlilik  Puan: 0-15

Kriter: Yıl içinde gerçekleştirdiği projeler  Puan: 0-10

Kriter: Etik ve profesyonel duruş  Puan: 0-5

Toplam: 100

3-Ömür Boyu Mimar Onur Ödülü, Kriterleri ve Puanlama

1. Yaşam Boyu Mesleki Başarı ve Süreklilik

• En az 20–30 yıllık aktif mimarlık pratiği

• Ulusal ve uluslararası düzeyde gerçekleştirilmiş projeler

• Mimari üretimde tutarlılık, süreklilik ve nitelik

➡ Ölçüt: Proje listesi, bina ödülleri, basılı yayınlar, kataloglar, müze arşivleri

2. Mimarlık Kültürüne Katkı

• Mimarlık düşüncesine, teorisine veya eğitimine önemli katkı

• Yayınlar, makaleler, kitaplar, konferanslar, studio yürütücülükleri

• Yeni mimari yaklaşımlar geliştirme / genç kuşak mimarlara ilham verme

➡ Ölçüt: Kitaplar, akademik çalışmalar, mimarlık okullarındaki etkisi

3. Toplumsal ve Kültürel Etki

• Kamu yararı yüksek projeler, afet sonrası mimarlık, sosyal mimarlık

• Yerel kültür, tarih, coğrafya ve kimlik ile güçlü ilişki

• Sürdürülebilir, erişilebilir ve kapsayıcı mekan üretimi

➡ Ölçüt: Kamusal alan projeleri, toplum odaklı yapılar, sürdürülebilirlik raporları

4. Uluslararası Tanınmışlık

• Uluslararası dergilerde, araştırmalarda yer almış olması

• Global ödüller, davetli sergiler, bienaller, müze koleksiyonları

• Dünyanın farklı ülkelerinde uygulanmış projeler

➡ Ölçüt: Uluslararası basın arşivi, davetli projeler, sergiler

5. Mimarlık Dilinde Yenilikçilik

• Malzeme, strüktür, zanaat, tasarım teknolojisi veya planlama yaklaşımında

yenilik

• Ekolojik ve dijital dönüşüme çağdaş katkı

• Mimarlığın sınırlarını genişleten fikir ve uygulamalar

➡ Ölçüt: Mimari analiz raporları, proje değerlendirme yazıları, eleştiriler

6. Etik ve Mesleki Durum

• Telif ve mesleki etik kurallarına bağlılık

• Kamu yararını gözeten proje politikaları

• Ayrımcı, çevresel tahripçi, etik dışı uygulamaların olmaması

➡ Ölçüt: Bağımsız etik komite onayı / jüri değerlendirmesi

7. Kolektif ve Kültürel Belleğe Katkı

• Kent mirasının korunması, restorasyon, arkeoloji ve kültürel hafıza odaklı

projeler

• Mimari mirasın belgelenmesi, yaygınlaştırılması

➡ Ölçüt: Restorasyon projeleri, araştırma yayınları, arşiv çalışmaları

-------------------------------------------------------------------

Kriter: Yaşam boyu mesleki başarı  Puan: 0-25

Kriter: Toplumsal ve kültürel etki Puan: 0-20

Kriter: Mimarlık düşüncesine katkı  Puan: 0-15

Kriter: Uluslararası tanınırlık Puan: 0-15

Kriter: Yenilikçilik  Puan: 0-15

Kriter: Etik ve profesyonel duruş  Puan: 0-10

Toplam: 100

4-Yılın Sanatçısı Ödülü Kriterleri ve Puanlama

1. Sanatsal Üretim ve Yenilik

• Özgün bir sanat dili ve estetik yaklaşım geliştirmiş olması

• Disiplinlerarası veya deneysel yaklaşımlara açık olması

• Yeni malzemeler, teknikler veya anlatım biçimleri kullanması

• Sanatsal üretimde risk alma ve yenilik yaratma kapasitesi

➡ Ölçüt: Portfolyo, sergiler, eser analizleri

2. Yıl İçindeki Sanatsal Başarılar

• Ulusal ve uluslararası sergilere katılım

• Yeni kişisel sergiler veya büyük ölçekli projeler gerçekleştirmiş olması

• Müzeler, bienaller, sanat fuarları veya kamusal alan projelerinde görünürlük

➡ Ölçüt: CV, kataloglar, sergi dokümanları, basın yansımaları

3. Sanat Dünyasına ve Topluma Katkı

• Toplumsal, kültürel, politik veya ekolojik meselelerle eleştirel ilişki kurması

• Yerel topluluklarla çalışan, sosyal sorumluluk içeren projeler

• Sanatın gelişimine katkı: atölyeler, söyleşiler, eğitim programları, kitap/proje üretimi

➡ Ölçüt: Proje raporları, belgesel kayıtlar, referanslar

4. Uluslararası Etki ve Görünürlük

• Eserlerinin uluslararası kurumlar tarafından koleksiyona alınmış olması

• Yabancı basında yer alması (ArtReview, ArtForum, Frieze vb.)

• Uluslararası eleştirmenlerin, akademisyenlerin veya küratörlerin

değerlendirmeleri

➡ Ölçüt: Basın arşivi, katalog yazıları, kritikler

5. Sanatsal Tutarlılık ve Kariyer Çizgisi

• En az belirli bir yıl aktif üretimde bulunmak (ör. minimum 5 yıl)

• Sanat pratiğinde kavramsal tutarlılık, gelişim ve istikrar

➡ Ölçüt: Sanatçı dosyası, sergi geçmişi

6. Etik ve Profesyonel Standartlar

• Telif, özgünlük ve sanat etiğine bağlılık

• Ayrımcı, nefret içerikli, manipülatif ya da etik dışı üretim/yaklaşımlar içermemesi

• Bağımsız jüri onayı

➡ Ölçüt: Beyanlar ve jüri oylaması

7. Teknik Yeterlilik ve Üretim Kalitesi

• Malzeme, teknik ve uygulama düzeyinde profesyonel standart

• Uzun ömürlü, arşivlenebilir üretim

➡ Ölçüt: Eser incelemeleri, sanat uzmanı raporları

-------------------------------------------------------------------

Kriter: Sanatsal yenilik ve özgünlük  Puan: 0-30

Kriter: Uluslararası görünürlük  Puan: 0-20

Kriter: Toplumsal etki ve kavramsal derinlik  Puan: 0-20

Kriter: Teknik yeterlilik Puan: 0-15

Kriter: Yıl içinde gerçekleştirdiği projeler  Puan: 0-10

Kriter: Etik ve profesyonel duruş  Puan: 0-5

Toplam: 100

5- Yılın Küratörü Ödülü Kriterleri ve Puanlama

1. Küratoryal Vizyon ve Konsept Üretimi

• Sergi veya proje güçlü, özgün ve kavramsal bir çerçeveye sahip mi?

• Konsept, sanat eserleri, mekân ve metinlerle tutarlı mı?

• Sıradan değil, yenilik ortaya koyuyor mu?

➡ Ölçüt: Sergi metinleri, katalog, kuramsal çerçeve

2. Sanatçı Seçimi ve Çeşitlilik

• Sanatçılar konseptle uyumlu ve seçimin gerekçesi açık mı?

• Genç, kadın, dezavantajlı gruplar veya farklı coğrafyalardan sanatçılara alan açıyor mu?

• Yeni isimler ve keşiflere yer veriyor mu?

3. Sergi Tasarımı ve Mekân Kullanımı

• Eserlerin yerleşimi, gidiş rotası, mekânsal tasarım profesyonel mi?

• Eserler birbirini güçlendiriyor mu yoksa etkisiz bırakıyor mu?

• Işık, ses, dijital içerik, yerleştirme, metin–eser ilişkisi tasarlanmış mı?

4. Kamu ile İletişim ve Erişilebilirlik

• Sergi yalnızca uzmanlara mı hitap ediyor, yoksa geniş kitlelere de ulaşıyor mu?

• Ziyaretçi rehberliği, eğitim programı, söyleşi, atölye gibi kamusal etkinlikler var mı?

• Metinler anlaşılır, kapsayıcı ve erişilebilir mi?

5. Toplumsal ve Kültürel Etki

• Sergi toplumsal tartışma yaratıyor mu?

• Kültür-sanat alanında görünürlük, farkındalık veya dönüşüm sağlıyor mu?

• Eleştirel bir dil üretiyor mu?

6. Yenilikçilik ve Teknolojik Kullanım

• Dijital sanat, AR/VR, NFT, video, interaktif mekân tasarımları

• Güncel üretimlere uyum

• Sıradan değil, yeni bir küratoryal çözüm sunuyor

7. Etik ve Profesyonel Duruş

• Sanatçılara eşit yaklaşım, şeffaf seçim süreçleri

• Eserlere ve sanatçılara zarar vermeyen teknik uygulamalar

• Eleştirel ama saygılı dil

• Nepotizm ve çıkar çatışmasından uzak durma

8. Uluslararası Görünürlük

• Yurtdışında sergi, proje, bienal, trienal, işbirliği

• Uluslararası kataloglarda veya basında yer alma

• Küresel sanat çevreleriyle iletişim ağı

9. Belgelenme ve Yayın

• Katalog veya kitap üretimi

• Akademik veya eleştirel metin kalitesi

• Serginin arşivlenmesi, video kaydı, dijital arşiv oluşturulması

10. Sürdürülebilirlik

• Çevre, bütçe, kaynak kullanımı

• Eser taşımada çevreci yaklaşımlar

• Uzun vadeli etki ve miras bırakma

-------------------------------------------------------------------

Kriter: Küratoryal Vizyon  Puan: 0-20

Kriter: Sanatçı Seçimi ve Çeşitlilik  Puan: 0-15

Kriter: Mekân ve Sergi Tasarımı  Puan: 0-15

Kriter: Kamu Erişimi ve Eğitim Puan: 0-10

Kriter: Toplumsal Etki  Puan: 0-10

Kriter: Yenilikçilik / Teknoloji  Puan: 0-10

Kriter: Uluslararası Görünürlük  Puan: 0-10

Kriter: Etik ve Profesyonel Duruş  Puan: 0-5

Kriter: Belgelenme / Yayın  Puan: 0-5

Toplam: 100

6- Yılın Sanat Yazarı Ödülü Kriterleri ve Puanlama

1. Eleştirel ve Analitik Derinlik

• Sanat eserlerini/sergileri yüzeysel değil, disiplinli bir kavramsal çerçevede ele alması

• Sanat teorisi, estetik ve kültür-sanat tarihiyle ilişki kurabilmesi

• Sadece tanıtım değil, eleştiri ve analiz üretebilmesi

➡ Ölçüt: Makaleler, köşe yazıları, katalog metinleri, kitaplar

2. Özgünlük ve Fikir Üretme Gücü

• Yeni kavramlar, yeni bakış açıları, yeni terminolojik öneriler

• Tekrar eden değil, düşünce üreten metinler

• Sanat alanında tartışma açan veya yön veren yazılar

3. Bilimsel ve Etik Doğruluk

• Kaynakça, arşiv, araştırma derinliği

• Telif haklarına saygı

• Çarpıtma, manipülasyon veya kurgu bilgi içermemesi

➡ Ölçüt: Metinlerin akademik ve kaynak açısından incelenmesi

4. Dil ve Anlatım Kalitesi

• Edebî düzeyde güçlü, anlaşılır, akıcı bir dil

• Teknik kavramları anlaşılır şekilde aktarabilme

• Türkçe/İngilizce yazım kalitesi (yayına bağlı çok dilli yazabilenler avantajlı)

5. Sanat Dünyasına Katkı

• Sergi katalogları, kitaplar, söyleşiler, konferanslar

• Sanatçıları, toplulukları veya tarihsel akımları görünür kılma

• Kamuoyuna kültürel bilinci artıran yayınlar

6. Uluslararası Görünürlük (Ek Kategori)

• Yabancı dergilerde yayınlar (ArtForum, Hyperallergic, Frieze, e-flux vb.)

• Çeviri metinler, uluslararası katalog yazıları, konferanslar

• Dünya sanat ortamında referans olabilme

7. Çeşitlilik ve Kapsayıcılık

• Kadın, LGBTİ+, göç, ekoloji, azınlıklar, hafıza gibi alanları ele alması

• Merkez–çevre, coğrafya, sınıf, temsil, ötekilik gibi konularda duyarlılık

• Kültürel çeşitliliğe saygı

8. Güncel Sanatla Bağ

• Sadece tarih yazımı değil, çağdaş sanat ve yeni medyaya hâkimiyet

• Performans, video art, dijital sanat, NFT, kamusal sanat, tasarım

➡ Ölçüt: Konu çeşitliliği

9. Toplumsal Etki ve Kamusal Erişim

• Yazıların toplumda tartışma yaratması

• Genç sanatçılara alan açması

• Sanat okur-yazarlığını yükseltmesi

10. Profesyonel Etik

• Eleştiride kişisel saldırıdan, nefret söyleminden ve ayrımcılıktan uzak durma

• Objektif, şeffaf, adil bir yaklaşım

• Çıkar ilişkilerinden bağımsız yazı üretimi

-------------------------------------------------------------------

Kriter: Eleştirel derinlik ve özgün fikir  Puan: 0-25

Kriter: Araştırma ve akademik doğruluk  Puan: 0-20

Kriter: Dil ve anlatım kalitesi  Puan: 0-20

Kriter: Sanat dünyasına katkı Puan: 0-15

Kriter: Uluslararası görünürlük  Puan: 0-10

Kriter: Etik ve profesyonel duruş  Puan: 0-10

Toplam: 100

7- Yılın Genç Sanatçısı

Uygunluk (Eligibility)

• Yaş: 35 yaş altı (alternatif: mezuniyetten itibaren ilk 10 yıl)

• Son 2 yıl içinde üretilmiş eser/proje

• Bireysel veya kolektif başvuru (kolektifte yaş kriteri çoğunluk esaslı)

1. Sanatsal Özgünlük ve Vizyon

• Kendine özgü bir dil ve yaklaşım geliştirmiş olması

• Taklitten uzak, risk alan üretim

• Kavramsal derinlik ve tutarlılık

➡ Ölçüt: Portfolyo, sanatçı metni, eser analizi

2. Teknik Yeterlilik ve Üretim Kalitesi

• Kullanılan malzeme/medyumda yetkinlik

• Profesyonel sunum, üretim kalitesi

• Deneysel tekniklerde bilinçli kullanım

➡ Ölçüt: Eser görselleri, video kayıtları, sergileme biçimi

3. Toplumsal / Kültürel Etki

• Güncel toplumsal, kültürel, politik veya ekolojik meselelerle ilişki

• Yerel bağlamdan evrensele uzanan anlatı

• Eleştirel bir pozisyon geliştirebilme

➡ Ölçüt: Eleştirmen ve jüri incelemesi ve basın yayın arşivi.

4. Yenilikçilik ve Deneysellik

• Disiplinlerarası yaklaşım

• Yeni medya, dijital üretim, performatif yöntemler

• • Sanatın sınırlarını genişletme potansiyeli

➡ Ölçüt: Sanatçı portfolyosu ve jüri değerlendirmesi.

5. Gelişim Potansiyeli (Emerging Impact)

• Gelecek vadeden bir kariyer çizgisi

• Sanat dünyasında sürdürülebilir varlık oluşturma potansiyeli

• Jüride “takip edilmesi gereken sanatçı” algısı

Ölçüt: Portfolyo, basın arşivi ve jüri değerlendirmesi.

6. Görünürlük ve Profesyonel Adımlar

• Sergi, rezidans, workshop, yayınlar

• Ulusal veya uluslararası seçkiler (Bu madde düşük puanlıdır; gençleri dezavantajlı kılmamak için.)

➡ Ölçüt: Sanatçı portfolyosu ve basın yansımaları.

7. Etik Duruş ve Profesyonellik

• Özgünlük, telif bilinci

• Ayrımcı, nefret içerikli üretimden uzak durma

• Başvuru ve sunumda profesyonel yaklaşım

➡ Ölçüt: Jüri değerlendirmesi.

-------------------------------------------------------------------

Kriter: Sanatsal özgünlük & vizyon  Puan: 0-30

Kriter: Teknik yeterlilik  Puan: 0-20

Kriter: Toplumsal/kültürel etki  Puan: 0-15

Kriter: Yenilikçilik & deneysellik Puan: 0-15

Kriter: Gelişim potansiyeli  Puan: 0-10

Kriter: Görünürlük  Puan: 0-5

Kriter: Etik & profesyonellik  Puan: 0-5

Toplam: 100

8- Yılın Restorasyon Projesi Ödülü Kriterleri ve Puanlama

1. Bilimsel Restorasyon İlkelerine Uygunluk

• ICOMOS / Venedik Tüzüğü ilkelerine bağlılık

• “Aslına uygunluk” ve “yeniden-üretilmiş taklitçilik”ten kaçınma

• Müdahale – koruma dengesi

• Orijinal malzemenin korunması

• Belgelere, arşive, fotogrametriye ve bilimsel raporlara dayanma

➡ Ana Ölçüt: Proje raporu + öncesi/sonrası belgeleri

2. Malzeme ve Teknik Doğruluğu

• Geleneksel malzeme ve tekniklerin korunması veya yeniden üretimi

• Uyumlu yeni malzeme kullanımı (ayrışabilir, geri alınabilir olması)

• Kimyasal ve fiziksel müdahalelerde modern bilimsel standartlar

➡ Ölçüt: Laboratuvar analizleri, konservasyon raporları

3. Tarihî Kimliğe ve Kültürel Belleğe Saygı

• Yapının özgün kimliğini, dönem özelliklerini ve mimari dilini koruma

• Geleneksel zanaatkârlığın yaşatılması

• Kent siluetine ve kültürel hafızaya katkı

4. Belgeleme ve Dijital Arşiv

• Restorasyon öncesi-sonrası fotoğraf, tarama, çizim, rapor

• 3D modelleme, lazer tarama, fotogrametri kullanımı

• Gelecek araştırmalar için açık arşiv oluşturulması

➡ Dünya standartlarında bu, ödül için çok güçlü bir kriterdir.

5. Koruma Sonrası Sürdürülebilirlik

• Restorasyonun uzun vadeli korunabilirlik sağlayıp sağlamadığı

• Depreme dayanıklılık, iklim kontrolü, strüktürel güçlendirme

• Düzenli bakım planı ve teknik eğitim

➡ Ödül jürileri artık sadece “tamamlanan” projeye değil, “geleceğe etkisine” bakıyor.

6. Kamusal ve Toplumsal Etki

• Bina restorasyon sonrası topluma yeniden kazandırıldı mı?

• Kamusal alan, müze, kütüphane, kültür merkezi, eğitim alanı gibi işlevler

• Yerel halk, belediye, üniversite ve STK işbirliği

➡ UNESCO bu kriteri çok önemser: “Yapı sadece korunmak için değil, yaşatılmak için

restore edilir.”

7. Şeffaflık ve Etik

• Proje sürecinin şeffaf yürütülmesi

• Kaçak kazı ve uygunsuz tahribattan uzak durulması

• Restorasyonun ticari amaçla “yeniden inşa”ya dönüşmemesi

• Hastane, okul, cami, kilise, köprü gibi hassas yapılarda etik yaklaşım

8. Yenilikçilik, Teknoloji ve Bilimsel Katkı

• Koruma teknolojileri: nano malzeme, 3D restorasyon, mikro-enjeksiyon vb.

• Hasar tespiti ve konservasyon için bilimsel yöntem kullanımı

• Restorasyonun akademik yayın, makale veya konferanslara konu olması

9. Mimari Bütünlük ve Estetik Uyum

• Müdahale edilen alan ile orijinal yapı arasındaki estetik denge

• Yeni eklerin tasarım ilkeleri;

✔ eserin kimliğini gölgelememesi

✔ çağdaş bir üslup taşıyorsa, özgün yapıyı taklit etmeden eklemlenmesi

✔ kentsel doku ile uyum

10. Risk Altındaki Kültürel Mirası Kurtarma

Ek puan verilmesi önerilir:

• Deprem, sel, yangın veya ihmal sonucu yıkım tehlikesi altındaki yapıların korunması

• Savaş ve kaçak kazı riski bulunan arkeolojik alanlar

Kriter: Bilimsel restorasyon ilkelerine uygunluk  Puan: 0-20

Kriter: Malzeme ve teknik doğruluk  Puan: 0-15

Kriter: Tarihî kimliğe saygı  Puan: 0-15

Kriter: Belgeleme ve dijital arşiv Puan: 0-10

Kriter: Sürdürülebilirlik – bakım planı  Puan: 0-10

Kriter: Estetik ve mimari bütünlük  Puan: 0-10

Kriter: Kamusal/toplumsal etki  Puan: 0-10

Kriter: Yenilikçilik ve teknoloji  Puan: 0-5

Kriter: Etik ve şeffaflık  Puan: 0-5

Toplam: 100

9- Yılın Müzesi Ödülü Kriterleri ve Puanlama

1. Kurumsal Yönetim ve Profesyonel Standartlar

• ICOM etik kurallarına uygunluk

• Koleksiyon yönetimi, envanterleme ve arşivleme standartları

• Şeffaf bütçe ve sürdürülebilir finans politikası

• Restorasyon ve konservasyon süreçlerinin bilimsel yaklaşımı

• Acil durum – afet planları (özellikle arkeoloji ve kültür mirası için çok kritik)

2. Bilimsel ve Akademik Katkı

• Bilimsel yayınlar, kataloglar, araştırma projeleri

• Üniversitelerle işbirliği

• Arkeolojik kazı destekleri, saha çalışmaları, bilimsel arşiv

• Koleksiyonun belgeleme ve dijitalleştirme programları

3. Ziyaretçi Deneyimi ve Erişilebilirlik

• Engelli erişimi, çocuklar ve yaşlılar için tasarım

• Çok dilli açıklama ve rehberlik

• Online ziyaret, sanal tur, dijital arşiv

• Ziyaretçiye dost, kapsayıcı, güvenli mekân

Dünya çapında birçok jüri bu kriteri en az 20–25 puan olarak değerlendiriyor.

4. Eğitim Programları ve Toplumsal Etki

• Okullar, üniversiteler ve toplumla ortak projeler

• Atölyeler, seminerler, öğrenme alanları

• Çocuk ve gençlik programları

• Toplumun dezavantajlı gruplarına ulaşım (göçmenler, işitme engelliler, kırsal bölgeler)

5. Sergileme ve Küratoryel Kalite

• Yaratıcı sergi tasarımları, interaktif alanlar

• Bilimsel doğruluk + estetik kurgu

• Güncel teknoloji kullanımı (AR/VR, dokunmatik ekranlar, dijital etiketleme)

• Hikâye anlatımı ve mekânsal bütünlük

6. Koleksiyonun Korunması ve Saklanması

• Uluslararası konservasyon standartları

• Depolama koşulları, iklimlendirme, güvenlik sistemleri

• Uzun ömürlü koruma politikası

➡ Bu kriter özellikle arkeoloji ve sanat müzeleri için çok kritik

7. Toplumsal ve Kültürel Katkı

• Kültürel mirasın korunması ve görünür kılınması

• Kendi coğrafyasının tarihine, kültürüne ve hafızasına hizmet

• Yerel halkla bağ kuran projeler

• Kamusal alan etkinlikleri, şehir hayatına katkı

8. Uluslararası Görünürlük

• Uluslararası projeler, sergiler, işbirlikleri

• Diğer müzelerle eser değişimi

• Yabancı basın ve akademik yayınlarda görünürlük

• Avrupa veya dünya müzecilik ağlarına üyelik

9. Yenilikçilik ve Teknoloji

• Dijital envanter, blockchain sertifikasyonu, 3D tarama

• Sanal müze, çevrimiçi sergiler

• Eğitim ve sergilemede yeni medya kullanımı

➡ Bu madde yeni nesil müzeler için çok belirleyici

10. Etik ve İnsani Sorumluluk

• Kaçakçılık ve yasa dışı eser ticaretiyle mücadele

• Geri iade (restitution) politikaları

• Eserlerin hukuki ve etik kökenleri

• İnsan haklarına ve kültürel çeşitliliğe saygı

-------------------------------------------------------------------

Kriter: Ziyaretçi deneyimi ve erişilebilirlik  Puan: 0-20

Kriter: Bilimsel çalışma ve koleksiyon yönetimi  Puan: 0-20

Kriter: Sergi tasarımı ve küratoryel yaklaşım  Puan: 0-15

Kriter: Eğitim ve toplumsal katkı Puan: 0-15

Kriter: Uluslararası görünürlükı  Puan: 0-10

Kriter: Yenilikçilik ve teknoloji  Puan: 0-10

Kriter: Etik ve profesyonel yönetim  Puan: 0-10

Toplam: 100

10- Yılın Kültür-Sanat Medya-Yayıncılık Ödülü Kriterleri ve Puanlama

1. İçerik Kalitesi ve Editoryal Düzey

• Haber, yazı veya programlar araştırmaya dayalı mı?

• Bilgi doğruluğu, kaynak kullanımı, belgeleme var mı?

• Editoryal kalite (başlık, dil, görsel, düzen) profesyonel mi?

➡ Ölçüt: Yayınlar, video arşivi, makaleler, program kayıtları

2. Sanat Alanına Katkı

• Sanatı geniş kitlelere ulaştırıyor mu?

• Yeni sanatçıları, eserleri, sergileri görünür kılıyor mu?

• Eleştirel düşünce, sanat okuryazarlığı ve kültür bilinci geliştiriyor mu?

3. Habercilik ve Araştırma Etiği

• Bilgi manipülasyonu, nefret dili veya sansasyon içermiyor

• Haberde tarafsızlık ve saygılı üslup

• Telif hakkı ve kaynak gösterme kurallarına uygunluk

4. Yenilikçi Yayıncılık

• Dijital yayıncılık, interaktif medya, video, podcast, festival, röportaj, belgesel

• Sosyal medya üzerinden yaratıcı ve nitelikli kültür-sanat iletişimi

• NFT, AR/VR veya dijital sergiler gibi yeni platformlara uyum

5. Uluslararası Görünürlük ve İşbirliği

• Yurt dışı basında görünürlük

• Ortak projeler, çeviri yayınlar, yabancı dil içerikler

• Dünya sanat gündemine temas

6. Erişilebilirlik – Kamusal Fayda

• Geniş kitleye ulaşma başarısı

• Engelli erişimine uygun altyazı, işaret dili, sesli betimleme imkânları

• Ücretsiz/erişilebilir kültür bilgisi üretme

7. Kapsayıcılık

• Kadın, LGBTİ+, azınlık, göç, çocuk, dezavantajlı gruplara görünürlük sağlama

• Farklı disiplin ve coğrafyalara yer verme

• Merkez-çevre dengesi

8. Tutarlılık ve Süreklilik

• Düzenli yayın, istikrarlı içerik, süreklilik

• Bir projeyi tek seferlik değil, kalıcı program hâline getirme

9. Toplumsal Etki ve Geri Bildirim

• Kamuoyunda kültür-sanat tartışması yaratma

• Eleştirmenler ve uzmanlar nezdinde saygınlık

• İzleyici/okur etkileşimi

10. Görsel ve Teknik Kalite (Dijital/Yayın)

• Video/ses kalitesi

• Tasarım, grafik, arşiv düzeni

• Kullanıcı deneyimi

-------------------------------------------------------------------

Kriter: Editoryal ve içerik kalitesi  Puan: 0-20

Kriter: Sanat alanına katkı  Puan: 0-15

Kriter: Haber etiği ve doğruluk  Puan: 0-15

Kriter: Yenilikçilik Puan: 0-10

Kriter: Erişilebilirlik  Puan: 0-10

Kriter: Kapsayıcılık  Puan: 0-10

Kriter: Uluslararası görünürlük  Puan: 0-10

Kriter: Toplumsal etki  Puan: 0-10

Toplam: 100

11- Jüri Özel Ödülü Kriterleri ve Puanlama

* Jüri Özel Ödülü, adayın resmi kategorilerden birine tam olarak uymadığı, ancak olağanüstü bir katkısı nedeniyle onurlandırılması gereken durumlarda verilir.

1. Sıradışı veya Örnek Teşkil Eden Başarı

• Daha önce benzeri görülmemiş bir yaklaşım, proje, yöntem veya uygulama

• Sektörün genel sınırlarını genişleten yenilik

• Alanda çığır açma niteliği

2. Yüksek Risk Alma ve Cesaret

• Zor bir alanda, toplumsal baskı, ekonomik risk veya kültürel engellere rağmen üretim

• Bilinen kalıpları kıran veya alışılmış bakış açılarını sorgulayan çalışma

3. Toplumsal Fayda ve Dönüştürücü Etki

• Kültürel, sanatsal veya akademik anlamda toplum üzerinde olumlu dönüşüm yaratma

• Kamusal alanda görünürlük, etki ve farkındalık

• Unutulmuş, dışlanan, marjinalleştirilen sanatçı, kültür veya tarihi görünür kılma

4. Yenilikçilik ve Yaratıcılık

• Yeni bir yöntem, anlatı, teknoloji, medya veya dil kullanımı

• Disiplinler arası üretim

• Geleneksel ile çağdaşı birleştirme başarısı

5. Kültürel ve Coğrafi Çeşitlilik

• Merkez dışındaki üretimleri görünür kılma

• Az bilinen sanatçıları, mekânları veya konuları uluslararası sanata taşıma

• Kültürlerarası diyalog geliştirme

6. Uluslararası veya Yerel Etki

• Geniş kitlelere ulaşma kapasitesi

• Medya, akademi, kamusal alan veya sanat çevrelerinde yankı uyandırma

• Sadece popülerlik değil, kalıcı iz bırakma

7. Etik, Dürüstlük ve Toplumsal Hassasiyet

• Sorumlu ve etik bir yaklaşım

• Ayrımcılıktan uzak, kapsayıcı ve saygılı dil

• Sanatçıların veya toplumun haklarını gözeten davranış

KİMLERE VERİLEBİLİR?

• Sanatçı

• Küratör

• Akademisyen

• Araştırmacı

• Müzeci veya kültür kurumları

• Bağımsız kültürel girişimler, kolektifler, inisiyatifler

• Dijital platformlar, yayıncılık projeleri

Bu ödülün en önemli özelliği: Diğer gönüllü yönetmeliklerin dışında bırakılmış ama değerli bulunan başarıları görünür kılmasıdır.

-------------------------------------------------------------------

Kriter: Yenilikçilik ve yaratıcılık  Puan: 0-25

Kriter: Toplumsal/kültürel etki  Puan: 0-25

Kriter: Risk alma ve cesaret  Puan: 0-15

Kriter: Etik ve profesyonel duruş Puan: 0-15

Kriter: Uluslararası/yerel görünürlük  Puan: 0-10

Kriter: Kalıcılık ve ilham verme  Puan: 0-10

Toplam: 100