Sanat Tarihi Derneği 2025 Ödülleri Kategoriler, Jüri Üyeleri ve Kriterleri Açıklandı

Sanat Tarihi Derneği 2025 Ödülleri

Ömür Boyu Onur Ödülü (Sanat Tarihiçisi)
Ömür Boyu Onur Ödülü (Sanatçı)
Ömür Boyu Onur Ödülü (Mimar)
Yılın Sanatçısı
Yılın Küratörü
Yılın Sanat Yazarı
Yılın Genç Sanatçısı
Yılın Restorasyon Projesi
Yılın Müzesi
Kültür-Sanat Medya-Yayıncılık Ödülü
Jüri Özel Ödülü

Jüri Üyeleri

Prof. Dr. Fethiye ERBAY
Prof. Dr. Hasan Fırat DİKER
Prof. Dr. Ferhat ÖZGÜRDoç.
Doç. Dr. Fırat ARAPOĞLU
Dr. Derya YÜCEL
Dr. Nazlı PEKTAŞ
Y. Mimar Seda ÖZEN BİLGİLİ
Esra CİVELEK
Şerif YAŞAR

TAKVİM

15 - 31 Aralık 2025 ödül alacak adayların belirlenmesi.
1 - 10 Ocak 2026 Jüri tarafından oylama yapılarak ödüllerin netleştirilmesi
15 ya da 16 Ocak 2026’da belirlenecek mekanda ödüllerin açıklanması ve takdimi.

* Sanat Tarihi ve Sanat Tarihçilerinin uzmanlık alanları ile bu alanlarla birinci dereceden

dirsek temasında olduğu farklı disiplinde 10 ödül verilecek.

* Jüri üyeleri bu 10 ödül kategorisinde sadece kendi uzmanlık alanlarındaki ödül

kategorilerinde oy verebilecekler.

* Ödül alacak kişi ve kurumlar 2 farklı süreçle belirlenecek

Sanat Tarihi Derneği Yönetim Kurulu ödül için belirlenen kriterlere uygun adaylarbelirleyecek.
Her jüri üyesi uzmanlık alanlarındaki ödül kategorilerinde adaylar gösterebilecekler.

→ Sonuç: Her iki havuzdan gelen adaylar tek bir havuzda toplanıp jüri tarafından

PUANLAMA usulüyle ile ödül alacaklar belirlenecek.

ÖDÜL KATEGORİLERİNİN İÇERİK, KRİTER ve PUANLAMALARI

1-Sanat Tarihçisi Ömür Boyu Onur Ödülü Kriterleri ve Puanlama

1. Bilimsel Birikim ve Akademik Katkı

Sanat tarihine yön veren yayınlar, makaleler, kitaplar, kataloglar
Özgün teorik yaklaşımlar, kavramsal çerçeveler, yeni terminoloji önerileri
Yayınların akademi ve sanat alanında referans hâline gelmesi

➡ Ölçüt: Atıf sayıları, yayınevi niteliği, katalog sayısı, indeksli dergiler

2. Saha Araştırmaları ve Keşifler

Arşiv çalışmaları, kazılar, restorasyon süreçlerine bilimsel katkı
Yeni sanatçıların, dönemlerin ya da eserlerin keşfi
Belgelenmemiş sanat mirasını bilim dünyasına kazandırma

3. Sanat Tarihi Literatürüne Kalıcı Katkı

Yayınlanmış kitaplar ve temel kaynak hâline gelmiş eserler
Üniversitelerde ders kitabı olarak kullanılan yayınlar
Ansiklopedi, katalog raisonné, monografi hazırlama

4. Kurum ve Eğitim Faaliyetleri

Üniversitelerde öğretim üyeliği, bölüm kurma, program geliştirme
Akademisyen ve küratör yetiştirme
Seminerler, konferanslar, müze programları

➡ Ölçüt: Yetiştirdiği öğrenci ve akademisyen nesilleri, danışmanlık dosyaları

5. Kültürel Mirasın Korunmasına Katkı

Restorasyon danışmanlığı
Müzelerin koleksiyon politikalarına yön verme
Envanter oluşturma, dijital arşivleme, belgeleme

6. Ulusal ve Uluslararası Tanınırlık

Yurt dışı konferanslar, araştırma bursları, misafir akademisyenlikler
Uluslararası dergilerde yayınlar
Yabancı dile çevrilen kitaplar

7. Küratörlük ve Müzecilik Alanına Katkı

Akademik temelli sergi küratörlüğü
Müzelerde bilimsel danışmanlık
Sergi katalogları, koleksiyon geliştirme stratejileri

8. Etik, Bilimsel Dürüstlük ve Toplumsal Sorumluluk

Bilimsel etik kurallara bağlılık
Kaynak gösterme hassasiyeti
Kamuoyuna kültürel bilinci artıran çalışmalar
Ayrımcılıksız, kapsayıcı, saygılı dil ve duruş

9. Toplumsal Etki ve Sanat Kültürü Geliştirme

Sanat tarihini geniş kitlelere anlatma
Yazılar, belgeseller, konferanslar, TV programları
Genç araştırmacılara ilham veren çalışmalar

10. Miras Bırakma ( Legacy )

Sonraki nesillere bırakılmış kalıcı eserler
Arşiv, yayın, araştırma merkezi veya koleksiyon oluşturma
Ülkenin veya bölgenin sanat tarihini uluslararası görünür kılma

-------------------------------------------------------------------

Kriter: Akademik ve bilimsel katkı Puan: 0-25

Kriter: Yayın ve literatüre katkı Puan: 0-20

Kriter: Saha araştırması / keşif Puan: 0-15

Kriter: Kurumsal ve eğitim katkısı Puan: 0-15

Kriter: Uluslararası görünürlük Puan: 0-10

Kriter: Toplumsal etki Puan: 0-10

Kriter: Etik ve bilimsel duruş Puan: 0-10

Toplam: 100

2-Sanatçı Ömür Boyu Onur Ödülü Kriterleri ve Puanlama

1. Sanatsal Üretim ve Yenilik

Özgün bir sanat dili ve estetik yaklaşım geliştirmiş olması
Disiplinlerarası veya deneysel yaklaşımlara açık olması
Yeni malzemeler, teknikler veya anlatım biçimleri kullanması
Sanatsal üretimde risk alma ve yenilik yaratma kapasitesi

➡ Ölçüt: Portfolyo, sergiler, eser analizleri

2. Yıl İçindeki Sanatsal Başarılar

Ulusal ve uluslararası sergilere katılım
Yeni kişisel sergiler veya büyük ölçekli projeler gerçekleştirmiş olması
Müzeler, bienaller, sanat fuarları veya kamusal alan projelerinde görünürlük

➡ Ölçüt: CV, kataloglar, sergi dokümanları, basın yansımaları

3. Sanat Dünyasına ve Topluma Katkı

Toplumsal, kültürel, politik veya ekolojik meselelerle eleştirel ilişki kurması
Yerel topluluklarla çalışan, sosyal sorumluluk içeren projeler
Sanatın gelişimine katkı: atölyeler, söyleşiler, eğitim programları, kitap/proje üretimi

➡ Ölçüt: Proje raporları, belgesel kayıtlar, referanslar

4. Uluslararası Etki ve Görünürlük

Eserlerinin uluslararası kurumlar tarafından koleksiyona alınmış olması
Yabancı basında yer alması (ArtReview, ArtForum, Frieze vb.)
Uluslararası eleştirmenlerin, akademisyenlerin veya küratörlerin değerlendirmeleri

➡ Ölçüt: Basın arşivi, katalog yazıları, kritikler

5. Sanatsal Tutarlılık ve Kariyer Çizgisi

En az belirli bir yıl aktif üretimde bulunmak (ör. minimum 5 yıl)
Sanat pratiğinde kavramsal tutarlılık, gelişim ve istikrar

➡ Ölçüt: Sanatçı dosyası, sergi geçmişi

6. Etik ve Profesyonel Standartlar

Telif, özgünlük ve sanat etiğine bağlılık
Ayrımcı, nefret içerikli, manipülatif ya da etik dışı üretim/yaklaşımlar içermemesi
Bağımsız jüri onayı

➡ Ölçüt: Beyanlar ve jüri oylaması

7. Teknik Yeterlilik ve Üretim Kalitesi

Malzeme, teknik ve uygulama düzeyinde profesyonel standart
Uzun ömürlü, arşivlenebilir üretim

➡ Ölçüt: Eser incelemeleri, sanat uzmanı raporları

-------------------------------------------------------------------

Kriter: Sanatsal yenilik ve özgünlük Puan: 0-30

Kriter: Uluslararası görünürlük Puan: 0-20

Kriter: Toplumsal etki ve kavramsal derinlik Puan: 0-20

Kriter: Teknik yeterlilik Puan: 0-15

Kriter: Yıl içinde gerçekleştirdiği projeler Puan: 0-10

Kriter: Etik ve profesyonel duruş Puan: 0-5

Toplam: 100

3-Ömür Boyu Mimar Onur Ödülü, Kriterleri ve Puanlama

1. Yaşam Boyu Mesleki Başarı ve Süreklilik

En az 20–30 yıllık aktif mimarlık pratiği
Ulusal ve uluslararası düzeyde gerçekleştirilmiş projeler
Mimari üretimde tutarlılık, süreklilik ve nitelik

➡ Ölçüt: Proje listesi, bina ödülleri, basılı yayınlar, kataloglar, müze arşivleri

2. Mimarlık Kültürüne Katkı

Mimarlık düşüncesine, teorisine veya eğitimine önemli katkı
Yayınlar, makaleler, kitaplar, konferanslar, studio yürütücülükleri
Yeni mimari yaklaşımlar geliştirme / genç kuşak mimarlara ilham verme

➡ Ölçüt: Kitaplar, akademik çalışmalar, mimarlık okullarındaki etkisi

3. Toplumsal ve Kültürel Etki

Kamu yararı yüksek projeler, afet sonrası mimarlık, sosyal mimarlık
Yerel kültür, tarih, coğrafya ve kimlik ile güçlü ilişki
Sürdürülebilir, erişilebilir ve kapsayıcı mekan üretimi

➡ Ölçüt: Kamusal alan projeleri, toplum odaklı yapılar, sürdürülebilirlik raporları

4. Uluslararası Tanınmışlık

Uluslararası dergilerde, araştırmalarda yer almış olması
Global ödüller, davetli sergiler, bienaller, müze koleksiyonları
Dünyanın farklı ülkelerinde uygulanmış projeler

➡ Ölçüt: Uluslararası basın arşivi, davetli projeler, sergiler

5. Mimarlık Dilinde Yenilikçilik

Malzeme, strüktür, zanaat, tasarım teknolojisi veya planlama yaklaşımında

yenilik

Ekolojik ve dijital dönüşüme çağdaş katkı
Mimarlığın sınırlarını genişleten fikir ve uygulamalar

➡ Ölçüt: Mimari analiz raporları, proje değerlendirme yazıları, eleştiriler

6. Etik ve Mesleki Durum

Telif ve mesleki etik kurallarına bağlılık
Kamu yararını gözeten proje politikaları
Ayrımcı, çevresel tahripçi, etik dışı uygulamaların olmaması

➡ Ölçüt: Bağımsız etik komite onayı / jüri değerlendirmesi

7. Kolektif ve Kültürel Belleğe Katkı

Kent mirasının korunması, restorasyon, arkeoloji ve kültürel hafıza odaklı

projeler

Mimari mirasın belgelenmesi, yaygınlaştırılması

➡ Ölçüt: Restorasyon projeleri, araştırma yayınları, arşiv çalışmaları

-------------------------------------------------------------------

Kriter: Yaşam boyu mesleki başarı Puan: 0-25

Kriter: Toplumsal ve kültürel etki Puan: 0-20

Kriter: Mimarlık düşüncesine katkı Puan: 0-15

Kriter: Uluslararası tanınırlık Puan: 0-15

Kriter: Yenilikçilik Puan: 0-15

Kriter: Etik ve profesyonel duruş Puan: 0-10

Toplam: 100

4-Yılın Sanatçısı Ödülü Kriterleri ve Puanlama

1. Sanatsal Üretim ve Yenilik

Özgün bir sanat dili ve estetik yaklaşım geliştirmiş olması
Disiplinlerarası veya deneysel yaklaşımlara açık olması
Yeni malzemeler, teknikler veya anlatım biçimleri kullanması
Sanatsal üretimde risk alma ve yenilik yaratma kapasitesi

➡ Ölçüt: Portfolyo, sergiler, eser analizleri

2. Yıl İçindeki Sanatsal Başarılar

Ulusal ve uluslararası sergilere katılım
Yeni kişisel sergiler veya büyük ölçekli projeler gerçekleştirmiş olması
Müzeler, bienaller, sanat fuarları veya kamusal alan projelerinde görünürlük

➡ Ölçüt: CV, kataloglar, sergi dokümanları, basın yansımaları

3. Sanat Dünyasına ve Topluma Katkı

Toplumsal, kültürel, politik veya ekolojik meselelerle eleştirel ilişki kurması
Yerel topluluklarla çalışan, sosyal sorumluluk içeren projeler
Sanatın gelişimine katkı: atölyeler, söyleşiler, eğitim programları, kitap/proje üretimi

➡ Ölçüt: Proje raporları, belgesel kayıtlar, referanslar

4. Uluslararası Etki ve Görünürlük

Eserlerinin uluslararası kurumlar tarafından koleksiyona alınmış olması
Yabancı basında yer alması (ArtReview, ArtForum, Frieze vb.)
Uluslararası eleştirmenlerin, akademisyenlerin veya küratörlerin

değerlendirmeleri

➡ Ölçüt: Basın arşivi, katalog yazıları, kritikler

5. Sanatsal Tutarlılık ve Kariyer Çizgisi

En az belirli bir yıl aktif üretimde bulunmak (ör. minimum 5 yıl)
Sanat pratiğinde kavramsal tutarlılık, gelişim ve istikrar

➡ Ölçüt: Sanatçı dosyası, sergi geçmişi

6. Etik ve Profesyonel Standartlar

Telif, özgünlük ve sanat etiğine bağlılık
Ayrımcı, nefret içerikli, manipülatif ya da etik dışı üretim/yaklaşımlar içermemesi
Bağımsız jüri onayı

➡ Ölçüt: Beyanlar ve jüri oylaması

7. Teknik Yeterlilik ve Üretim Kalitesi

Malzeme, teknik ve uygulama düzeyinde profesyonel standart
Uzun ömürlü, arşivlenebilir üretim

➡ Ölçüt: Eser incelemeleri, sanat uzmanı raporları

-------------------------------------------------------------------

Kriter: Sanatsal yenilik ve özgünlük Puan: 0-30

Kriter: Uluslararası görünürlük Puan: 0-20

Kriter: Toplumsal etki ve kavramsal derinlik Puan: 0-20

Kriter: Teknik yeterlilik Puan: 0-15

Kriter: Yıl içinde gerçekleştirdiği projeler Puan: 0-10

Kriter: Etik ve profesyonel duruş Puan: 0-5

Toplam: 100

5- Yılın Küratörü Ödülü Kriterleri ve Puanlama

1. Küratoryal Vizyon ve Konsept Üretimi

Sergi veya proje güçlü, özgün ve kavramsal bir çerçeveye sahip mi?
Konsept, sanat eserleri, mekân ve metinlerle tutarlı mı?
Sıradan değil, yenilik ortaya koyuyor mu?

➡ Ölçüt: Sergi metinleri, katalog, kuramsal çerçeve

2. Sanatçı Seçimi ve Çeşitlilik

Sanatçılar konseptle uyumlu ve seçimin gerekçesi açık mı?
Genç, kadın, dezavantajlı gruplar veya farklı coğrafyalardan sanatçılara alan açıyor mu?
Yeni isimler ve keşiflere yer veriyor mu?

3. Sergi Tasarımı ve Mekân Kullanımı

Eserlerin yerleşimi, gidiş rotası, mekânsal tasarım profesyonel mi?
Eserler birbirini güçlendiriyor mu yoksa etkisiz bırakıyor mu?
Işık, ses, dijital içerik, yerleştirme, metin–eser ilişkisi tasarlanmış mı?

4. Kamu ile İletişim ve Erişilebilirlik

Sergi yalnızca uzmanlara mı hitap ediyor, yoksa geniş kitlelere de ulaşıyor mu?
Ziyaretçi rehberliği, eğitim programı, söyleşi, atölye gibi kamusal etkinlikler var mı?
Metinler anlaşılır, kapsayıcı ve erişilebilir mi?

5. Toplumsal ve Kültürel Etki

Sergi toplumsal tartışma yaratıyor mu?
Kültür-sanat alanında görünürlük, farkındalık veya dönüşüm sağlıyor mu?
Eleştirel bir dil üretiyor mu?

6. Yenilikçilik ve Teknolojik Kullanım

Dijital sanat, AR/VR, NFT, video, interaktif mekân tasarımları
Güncel üretimlere uyum
Sıradan değil, yeni bir küratoryal çözüm sunuyor

7. Etik ve Profesyonel Duruş

Sanatçılara eşit yaklaşım, şeffaf seçim süreçleri
Eserlere ve sanatçılara zarar vermeyen teknik uygulamalar
Eleştirel ama saygılı dil
Nepotizm ve çıkar çatışmasından uzak durma

8. Uluslararası Görünürlük

Yurtdışında sergi, proje, bienal, trienal, işbirliği
Uluslararası kataloglarda veya basında yer alma
Küresel sanat çevreleriyle iletişim ağı

9. Belgelenme ve Yayın

Katalog veya kitap üretimi
Akademik veya eleştirel metin kalitesi
Serginin arşivlenmesi, video kaydı, dijital arşiv oluşturulması

10. Sürdürülebilirlik

Çevre, bütçe, kaynak kullanımı
Eser taşımada çevreci yaklaşımlar
Uzun vadeli etki ve miras bırakma

-------------------------------------------------------------------

Kriter: Küratoryal Vizyon Puan: 0-20

Kriter: Sanatçı Seçimi ve Çeşitlilik Puan: 0-15

Kriter: Mekân ve Sergi Tasarımı Puan: 0-15

Kriter: Kamu Erişimi ve Eğitim Puan: 0-10

Kriter: Toplumsal Etki Puan: 0-10

Kriter: Yenilikçilik / Teknoloji Puan: 0-10

Kriter: Uluslararası Görünürlük Puan: 0-10

Kriter: Etik ve Profesyonel Duruş Puan: 0-5

Kriter: Belgelenme / Yayın Puan: 0-5

Toplam: 100

6- Yılın Sanat Yazarı Ödülü Kriterleri ve Puanlama

1. Eleştirel ve Analitik Derinlik

Sanat eserlerini/sergileri yüzeysel değil, disiplinli bir kavramsal çerçevede ele alması
Sanat teorisi, estetik ve kültür-sanat tarihiyle ilişki kurabilmesi
Sadece tanıtım değil, eleştiri ve analiz üretebilmesi

➡ Ölçüt: Makaleler, köşe yazıları, katalog metinleri, kitaplar

2. Özgünlük ve Fikir Üretme Gücü

Yeni kavramlar, yeni bakış açıları, yeni terminolojik öneriler
Tekrar eden değil, düşünce üreten metinler
Sanat alanında tartışma açan veya yön veren yazılar

3. Bilimsel ve Etik Doğruluk

Kaynakça, arşiv, araştırma derinliği
Telif haklarına saygı
Çarpıtma, manipülasyon veya kurgu bilgi içermemesi

➡ Ölçüt: Metinlerin akademik ve kaynak açısından incelenmesi

4. Dil ve Anlatım Kalitesi

Edebî düzeyde güçlü, anlaşılır, akıcı bir dil
Teknik kavramları anlaşılır şekilde aktarabilme
Türkçe/İngilizce yazım kalitesi (yayına bağlı çok dilli yazabilenler avantajlı)

5. Sanat Dünyasına Katkı

Sergi katalogları, kitaplar, söyleşiler, konferanslar
Sanatçıları, toplulukları veya tarihsel akımları görünür kılma
Kamuoyuna kültürel bilinci artıran yayınlar

6. Uluslararası Görünürlük (Ek Kategori)

Yabancı dergilerde yayınlar (ArtForum, Hyperallergic, Frieze, e-flux vb.)
Çeviri metinler, uluslararası katalog yazıları, konferanslar
Dünya sanat ortamında referans olabilme

7. Çeşitlilik ve Kapsayıcılık

Kadın, LGBTİ+, göç, ekoloji, azınlıklar, hafıza gibi alanları ele alması
Merkez–çevre, coğrafya, sınıf, temsil, ötekilik gibi konularda duyarlılık
Kültürel çeşitliliğe saygı

8. Güncel Sanatla Bağ

Sadece tarih yazımı değil, çağdaş sanat ve yeni medyaya hâkimiyet
Performans, video art, dijital sanat, NFT, kamusal sanat, tasarım

➡ Ölçüt: Konu çeşitliliği

9. Toplumsal Etki ve Kamusal Erişim

Yazıların toplumda tartışma yaratması
Genç sanatçılara alan açması
Sanat okur-yazarlığını yükseltmesi

10. Profesyonel Etik

Eleştiride kişisel saldırıdan, nefret söyleminden ve ayrımcılıktan uzak durma
Objektif, şeffaf, adil bir yaklaşım
Çıkar ilişkilerinden bağımsız yazı üretimi

-------------------------------------------------------------------

Kriter: Eleştirel derinlik ve özgün fikir Puan: 0-25

Kriter: Araştırma ve akademik doğruluk Puan: 0-20

Kriter: Dil ve anlatım kalitesi Puan: 0-20

Kriter: Sanat dünyasına katkı Puan: 0-15

Kriter: Uluslararası görünürlük Puan: 0-10

Kriter: Etik ve profesyonel duruş Puan: 0-10

Toplam: 100

7- Yılın Genç Sanatçısı

Uygunluk (Eligibility)

• Yaş: 35 yaş altı (alternatif: mezuniyetten itibaren ilk 10 yıl)

• Son 2 yıl içinde üretilmiş eser/proje

• Bireysel veya kolektif başvuru (kolektifte yaş kriteri çoğunluk esaslı)

1. Sanatsal Özgünlük ve Vizyon

Kendine özgü bir dil ve yaklaşım geliştirmiş olması
Taklitten uzak, risk alan üretim
Kavramsal derinlik ve tutarlılık

➡ Ölçüt: Portfolyo, sanatçı metni, eser analizi

2. Teknik Yeterlilik ve Üretim Kalitesi

Kullanılan malzeme/medyumda yetkinlik
Profesyonel sunum, üretim kalitesi
Deneysel tekniklerde bilinçli kullanım

➡ Ölçüt: Eser görselleri, video kayıtları, sergileme biçimi

3. Toplumsal / Kültürel Etki

Güncel toplumsal, kültürel, politik veya ekolojik meselelerle ilişki
Yerel bağlamdan evrensele uzanan anlatı
Eleştirel bir pozisyon geliştirebilme

➡ Ölçüt: Eleştirmen ve jüri incelemesi ve basın yayın arşivi.

4. Yenilikçilik ve Deneysellik

Disiplinlerarası yaklaşım
Yeni medya, dijital üretim, performatif yöntemler
• Sanatın sınırlarını genişletme potansiyeli

➡ Ölçüt: Sanatçı portfolyosu ve jüri değerlendirmesi.

5. Gelişim Potansiyeli (Emerging Impact)

Gelecek vadeden bir kariyer çizgisi
Sanat dünyasında sürdürülebilir varlık oluşturma potansiyeli
Jüride “takip edilmesi gereken sanatçı” algısı

Ölçüt: Portfolyo, basın arşivi ve jüri değerlendirmesi.

6. Görünürlük ve Profesyonel Adımlar

Sergi, rezidans, workshop, yayınlar
Ulusal veya uluslararası seçkiler (Bu madde düşük puanlıdır; gençleri dezavantajlı kılmamak için.)

➡ Ölçüt: Sanatçı portfolyosu ve basın yansımaları.

7. Etik Duruş ve Profesyonellik

Özgünlük, telif bilinci
Ayrımcı, nefret içerikli üretimden uzak durma
Başvuru ve sunumda profesyonel yaklaşım

➡ Ölçüt: Jüri değerlendirmesi.

-------------------------------------------------------------------

Kriter: Sanatsal özgünlük & vizyon Puan: 0-30

Kriter: Teknik yeterlilik Puan: 0-20

Kriter: Toplumsal/kültürel etki Puan: 0-15

Kriter: Yenilikçilik & deneysellik Puan: 0-15

Kriter: Gelişim potansiyeli Puan: 0-10

Kriter: Görünürlük Puan: 0-5

Kriter: Etik & profesyonellik Puan: 0-5

Toplam: 100

8- Yılın Restorasyon Projesi Ödülü Kriterleri ve Puanlama

1. Bilimsel Restorasyon İlkelerine Uygunluk

ICOMOS / Venedik Tüzüğü ilkelerine bağlılık
“Aslına uygunluk” ve “yeniden-üretilmiş taklitçilik”ten kaçınma
Müdahale – koruma dengesi
Orijinal malzemenin korunması
Belgelere, arşive, fotogrametriye ve bilimsel raporlara dayanma

➡ Ana Ölçüt: Proje raporu + öncesi/sonrası belgeleri

2. Malzeme ve Teknik Doğruluğu

Geleneksel malzeme ve tekniklerin korunması veya yeniden üretimi
Uyumlu yeni malzeme kullanımı (ayrışabilir, geri alınabilir olması)
Kimyasal ve fiziksel müdahalelerde modern bilimsel standartlar

➡ Ölçüt: Laboratuvar analizleri, konservasyon raporları

3. Tarihî Kimliğe ve Kültürel Belleğe Saygı

Yapının özgün kimliğini, dönem özelliklerini ve mimari dilini koruma
Geleneksel zanaatkârlığın yaşatılması
Kent siluetine ve kültürel hafızaya katkı

4. Belgeleme ve Dijital Arşiv

Restorasyon öncesi-sonrası fotoğraf, tarama, çizim, rapor
3D modelleme, lazer tarama, fotogrametri kullanımı
Gelecek araştırmalar için açık arşiv oluşturulması

➡ Dünya standartlarında bu, ödül için çok güçlü bir kriterdir.

5. Koruma Sonrası Sürdürülebilirlik

Restorasyonun uzun vadeli korunabilirlik sağlayıp sağlamadığı
Depreme dayanıklılık, iklim kontrolü, strüktürel güçlendirme
Düzenli bakım planı ve teknik eğitim

➡ Ödül jürileri artık sadece “tamamlanan” projeye değil, “geleceğe etkisine” bakıyor.

6. Kamusal ve Toplumsal Etki

Bina restorasyon sonrası topluma yeniden kazandırıldı mı?
Kamusal alan, müze, kütüphane, kültür merkezi, eğitim alanı gibi işlevler
Yerel halk, belediye, üniversite ve STK işbirliği

➡ UNESCO bu kriteri çok önemser: “Yapı sadece korunmak için değil, yaşatılmak için

restore edilir.”

7. Şeffaflık ve Etik

Proje sürecinin şeffaf yürütülmesi
Kaçak kazı ve uygunsuz tahribattan uzak durulması
Restorasyonun ticari amaçla “yeniden inşa”ya dönüşmemesi
Hastane, okul, cami, kilise, köprü gibi hassas yapılarda etik yaklaşım

8. Yenilikçilik, Teknoloji ve Bilimsel Katkı

Koruma teknolojileri: nano malzeme, 3D restorasyon, mikro-enjeksiyon vb.
Hasar tespiti ve konservasyon için bilimsel yöntem kullanımı
Restorasyonun akademik yayın, makale veya konferanslara konu olması

9. Mimari Bütünlük ve Estetik Uyum

Müdahale edilen alan ile orijinal yapı arasındaki estetik denge
Yeni eklerin tasarım ilkeleri;

✔ eserin kimliğini gölgelememesi

✔ çağdaş bir üslup taşıyorsa, özgün yapıyı taklit etmeden eklemlenmesi

✔ kentsel doku ile uyum

10. Risk Altındaki Kültürel Mirası Kurtarma

Ek puan verilmesi önerilir:

Deprem, sel, yangın veya ihmal sonucu yıkım tehlikesi altındaki yapıların korunması
Savaş ve kaçak kazı riski bulunan arkeolojik alanlar

Kriter: Bilimsel restorasyon ilkelerine uygunluk Puan: 0-20

Kriter: Malzeme ve teknik doğruluk Puan: 0-15

Kriter: Tarihî kimliğe saygı Puan: 0-15

Kriter: Belgeleme ve dijital arşiv Puan: 0-10

Kriter: Sürdürülebilirlik – bakım planı Puan: 0-10

Kriter: Estetik ve mimari bütünlük Puan: 0-10

Kriter: Kamusal/toplumsal etki Puan: 0-10

Kriter: Yenilikçilik ve teknoloji Puan: 0-5

Kriter: Etik ve şeffaflık Puan: 0-5

Toplam: 100

9- Yılın Müzesi Ödülü Kriterleri ve Puanlama

1. Kurumsal Yönetim ve Profesyonel Standartlar

ICOM etik kurallarına uygunluk
Koleksiyon yönetimi, envanterleme ve arşivleme standartları
Şeffaf bütçe ve sürdürülebilir finans politikası
Restorasyon ve konservasyon süreçlerinin bilimsel yaklaşımı
Acil durum – afet planları (özellikle arkeoloji ve kültür mirası için çok kritik)

2. Bilimsel ve Akademik Katkı

Bilimsel yayınlar, kataloglar, araştırma projeleri
Üniversitelerle işbirliği
Arkeolojik kazı destekleri, saha çalışmaları, bilimsel arşiv
Koleksiyonun belgeleme ve dijitalleştirme programları

3. Ziyaretçi Deneyimi ve Erişilebilirlik

Engelli erişimi, çocuklar ve yaşlılar için tasarım
Çok dilli açıklama ve rehberlik
Online ziyaret, sanal tur, dijital arşiv
Ziyaretçiye dost, kapsayıcı, güvenli mekân

Dünya çapında birçok jüri bu kriteri en az 20–25 puan olarak değerlendiriyor.

4. Eğitim Programları ve Toplumsal Etki

Okullar, üniversiteler ve toplumla ortak projeler
Atölyeler, seminerler, öğrenme alanları
Çocuk ve gençlik programları
Toplumun dezavantajlı gruplarına ulaşım (göçmenler, işitme engelliler, kırsal bölgeler)

5. Sergileme ve Küratoryel Kalite

Yaratıcı sergi tasarımları, interaktif alanlar
Bilimsel doğruluk + estetik kurgu
Güncel teknoloji kullanımı (AR/VR, dokunmatik ekranlar, dijital etiketleme)
Hikâye anlatımı ve mekânsal bütünlük

6. Koleksiyonun Korunması ve Saklanması

Uluslararası konservasyon standartları
Depolama koşulları, iklimlendirme, güvenlik sistemleri
Uzun ömürlü koruma politikası

➡ Bu kriter özellikle arkeoloji ve sanat müzeleri için çok kritik

7. Toplumsal ve Kültürel Katkı

Kültürel mirasın korunması ve görünür kılınması
Kendi coğrafyasının tarihine, kültürüne ve hafızasına hizmet
Yerel halkla bağ kuran projeler
Kamusal alan etkinlikleri, şehir hayatına katkı

8. Uluslararası Görünürlük

Uluslararası projeler, sergiler, işbirlikleri
Diğer müzelerle eser değişimi
Yabancı basın ve akademik yayınlarda görünürlük
Avrupa veya dünya müzecilik ağlarına üyelik

9. Yenilikçilik ve Teknoloji

Dijital envanter, blockchain sertifikasyonu, 3D tarama
Sanal müze, çevrimiçi sergiler
Eğitim ve sergilemede yeni medya kullanımı

➡ Bu madde yeni nesil müzeler için çok belirleyici

10. Etik ve İnsani Sorumluluk

Kaçakçılık ve yasa dışı eser ticaretiyle mücadele
Geri iade (restitution) politikaları
Eserlerin hukuki ve etik kökenleri
İnsan haklarına ve kültürel çeşitliliğe saygı

-------------------------------------------------------------------

Kriter: Ziyaretçi deneyimi ve erişilebilirlik Puan: 0-20

Kriter: Bilimsel çalışma ve koleksiyon yönetimi Puan: 0-20

Kriter: Sergi tasarımı ve küratoryel yaklaşım Puan: 0-15

Kriter: Eğitim ve toplumsal katkı Puan: 0-15

Kriter: Uluslararası görünürlükı Puan: 0-10

Kriter: Yenilikçilik ve teknoloji Puan: 0-10

Kriter: Etik ve profesyonel yönetim Puan: 0-10

Toplam: 100

10- Yılın Kültür-Sanat Medya-Yayıncılık Ödülü Kriterleri ve Puanlama

1. İçerik Kalitesi ve Editoryal Düzey

Haber, yazı veya programlar araştırmaya dayalı mı?
Bilgi doğruluğu, kaynak kullanımı, belgeleme var mı?
Editoryal kalite (başlık, dil, görsel, düzen) profesyonel mi?

➡ Ölçüt: Yayınlar, video arşivi, makaleler, program kayıtları

2. Sanat Alanına Katkı

Sanatı geniş kitlelere ulaştırıyor mu?
Yeni sanatçıları, eserleri, sergileri görünür kılıyor mu?
Eleştirel düşünce, sanat okuryazarlığı ve kültür bilinci geliştiriyor mu?

3. Habercilik ve Araştırma Etiği

Bilgi manipülasyonu, nefret dili veya sansasyon içermiyor
Haberde tarafsızlık ve saygılı üslup
Telif hakkı ve kaynak gösterme kurallarına uygunluk

4. Yenilikçi Yayıncılık

Dijital yayıncılık, interaktif medya, video, podcast, festival, röportaj, belgesel
Sosyal medya üzerinden yaratıcı ve nitelikli kültür-sanat iletişimi
NFT, AR/VR veya dijital sergiler gibi yeni platformlara uyum

5. Uluslararası Görünürlük ve İşbirliği

Yurt dışı basında görünürlük
Ortak projeler, çeviri yayınlar, yabancı dil içerikler
Dünya sanat gündemine temas

6. Erişilebilirlik – Kamusal Fayda

Geniş kitleye ulaşma başarısı
Engelli erişimine uygun altyazı, işaret dili, sesli betimleme imkânları
Ücretsiz/erişilebilir kültür bilgisi üretme

7. Kapsayıcılık

Kadın, LGBTİ+, azınlık, göç, çocuk, dezavantajlı gruplara görünürlük sağlama
Farklı disiplin ve coğrafyalara yer verme
Merkez-çevre dengesi

8. Tutarlılık ve Süreklilik

Düzenli yayın, istikrarlı içerik, süreklilik
Bir projeyi tek seferlik değil, kalıcı program hâline getirme

9. Toplumsal Etki ve Geri Bildirim

Kamuoyunda kültür-sanat tartışması yaratma
Eleştirmenler ve uzmanlar nezdinde saygınlık
İzleyici/okur etkileşimi

10. Görsel ve Teknik Kalite (Dijital/Yayın)

Video/ses kalitesi
Tasarım, grafik, arşiv düzeni
Kullanıcı deneyimi

-------------------------------------------------------------------

Kriter: Editoryal ve içerik kalitesi Puan: 0-20

Kriter: Sanat alanına katkı Puan: 0-15

Kriter: Haber etiği ve doğruluk Puan: 0-15

Kriter: Yenilikçilik Puan: 0-10

Kriter: Erişilebilirlik Puan: 0-10

Kriter: Kapsayıcılık Puan: 0-10

Kriter: Uluslararası görünürlük Puan: 0-10

Kriter: Toplumsal etki Puan: 0-10

Toplam: 100

11- Jüri Özel Ödülü Kriterleri ve Puanlama

* Jüri Özel Ödülü, adayın resmi kategorilerden birine tam olarak uymadığı, ancak olağanüstü bir katkısı nedeniyle onurlandırılması gereken durumlarda verilir.

1. Sıradışı veya Örnek Teşkil Eden Başarı

Daha önce benzeri görülmemiş bir yaklaşım, proje, yöntem veya uygulama
Sektörün genel sınırlarını genişleten yenilik
Alanda çığır açma niteliği

2. Yüksek Risk Alma ve Cesaret

Zor bir alanda, toplumsal baskı, ekonomik risk veya kültürel engellere rağmen üretim
Bilinen kalıpları kıran veya alışılmış bakış açılarını sorgulayan çalışma

3. Toplumsal Fayda ve Dönüştürücü Etki

Kültürel, sanatsal veya akademik anlamda toplum üzerinde olumlu dönüşüm yaratma
Kamusal alanda görünürlük, etki ve farkındalık
Unutulmuş, dışlanan, marjinalleştirilen sanatçı, kültür veya tarihi görünür kılma

4. Yenilikçilik ve Yaratıcılık

Yeni bir yöntem, anlatı, teknoloji, medya veya dil kullanımı
Disiplinler arası üretim
Geleneksel ile çağdaşı birleştirme başarısı

5. Kültürel ve Coğrafi Çeşitlilik

Merkez dışındaki üretimleri görünür kılma
Az bilinen sanatçıları, mekânları veya konuları uluslararası sanata taşıma
Kültürlerarası diyalog geliştirme

6. Uluslararası veya Yerel Etki

Geniş kitlelere ulaşma kapasitesi
Medya, akademi, kamusal alan veya sanat çevrelerinde yankı uyandırma
Sadece popülerlik değil, kalıcı iz bırakma

7. Etik, Dürüstlük ve Toplumsal Hassasiyet

Sorumlu ve etik bir yaklaşım
Ayrımcılıktan uzak, kapsayıcı ve saygılı dil
Sanatçıların veya toplumun haklarını gözeten davranış

KİMLERE VERİLEBİLİR?

Sanatçı
Küratör
Akademisyen
Araştırmacı
Müzeci veya kültür kurumları
Bağımsız kültürel girişimler, kolektifler, inisiyatifler
Dijital platformlar, yayıncılık projeleri

Bu ödülün en önemli özelliği: Diğer gönüllü yönetmeliklerin dışında bırakılmış ama değerli bulunan başarıları görünür kılmasıdır.

-------------------------------------------------------------------

Kriter: Yenilikçilik ve yaratıcılık Puan: 0-25

Kriter: Toplumsal/kültürel etki Puan: 0-25

Kriter: Risk alma ve cesaret Puan: 0-15

Kriter: Etik ve profesyonel duruş Puan: 0-15

Kriter: Uluslararası/yerel görünürlük Puan: 0-10

Kriter: Kalıcılık ve ilham verme Puan: 0-10

Toplam: 100

Sanat Tarihi Derneği Ödülleri